Checklist Onderhoud Lucht-Water Warmtepomp: Jaarlijkse Controle

Tim Welvaars

Installateur en expert duurzame verwarming

Warmtepomp Typen & Technologie · 2026-02-15 · 3 min leestijd

✓ Stap 1: Controleer en reinig de luchtfilters

De filters in de binnenunit houden stof en vuil tegen. Vuile filters belemmeren de luchtstroom en verminderen het rendement aanzienlijk.

De buitenunit (verdamper) moet vrij kunnen ademen. Vuil, bladeren of begroeiing hinderen de warmte-uitwisseling.

Controleer de lamellen (het rooster) op ophoping van stof, pollen of insecten.
Reinig voorzichtig met een zachte borstel of een speciale lamellenkam. Geen hogedrukreiniger!
Zorg voor vrije ruimte rondom de unit: verwijder takken, struiken of opslag die de luchtstroom blokkeren.
Controleer of de unit stabiel en waterpas staat, zonder trillingen.

Een tekort aan koelmiddel (koudemiddel) leidt tot slechte prestaties en kan de compressor beschadigen. Dit is een specialistische taak.

Let op ongewone geluiden (sissen) of ijsvorming op de leidingen.
Controleer of de warmtepomp nog steeds de gewenste temperatuur kan bereiken.
Bij vermoeden van een lekkage: schakel direct een erkende installateur in. Zelf bijvullen is verboden en gevaarlijk.

Losse of gecorrodeerde aansluitingen zijn een brandrisico en kunnen storingen veroorzaken.

Schakel de stroom uit via de groepenkast voordat je inspecteert.
Controleer zichtbaar de bedrading op knikken, slijtage of knaagschade.
Let op verkleuring of smeltplekken bij aansluitklemmen.
Draai zichtbare moeren van de stroomaansluiting NIET zelf aan. Laat dit bij twijfel doen door een monteur.

Deze componenten beschermen het systeem tegen overdruk en bevriezing.

Controleer het overdrukventiel op lekkage of korstvorming.
Zorg ervoor dat de condensafvoer (bij de binnenunit) vrij is van verstoppingen. Maak hem schoon met een rager.
Test de werking van de elektrische verwarming van de condensafvoer (indien aanwezig) voordat de vorstperiode begint.

Voor systemen die ook voor tapwater (sanitair) zorgen, is extra controle nodig.

Controleer de waterdruk op de manometer. Deze moet meestal tussen 1 en 2 bar staan (raadpleeg je handleiding).
Voer een visuele inspectie uit op lekkages bij koppelingen, de pomp en het driewegklep.
Controleer het expansievat: tik erop. De bovenkant moet hol klinken (met lucht), de onderkant vol (met water).

In de winter vormt zich ijs op de buitenunit. Een goed werkend ontdooiprogramma is essentieel, maar voorkom veelgemaakte fouten bij de plaatsing.

Observeer de buitenunit op koude dagen. Na een cyclus moet het ijs volledig zijn gesmolten en weggedruppeld.
Blijft er een dikke ijslaag hangen, dan is er mogelijk een probleem met de sensor, de timer of het elektrische verwarmingselement.
Zorg dat het smeltwater goed weg kan lopen en niet opnieuw bevriest onder de unit.

De slimme regeling is de hersenen van je systeem. Zorg dat deze optimaal is ingesteld, bijvoorbeeld door zelf je warmtepomp te onderhouden.

Controleer de weersafhankelijke regeling (indien aanwezig) op correcte werking.
Update de firmware van je thermostaat of regelaar als updates beschikbaar zijn.
Controleer de schema's voor verwarming en tapwater. Passen ze nog bij je levenspatroon?
Reset de regeling niet zomaar; je verliest dan mogelijk je optimale instellingen.

Een jaarlijkse controle door een gecertificeerde monteur is cruciaal voor garantie, rendement en de gemiddelde levensduur.

De monteur voert metingen uit aan het koelcircuit (druk, temperatuur, superheat).
Hij/zij controleert de compressor, de elektrische componenten en de veiligheidssystemen grondig.
Het systeem wordt op lekkages gecontroleerd en indien nodig bijgevuld.
Vraag om een onderhoudsrapport en bewaar dit voor eventuele garantiekwesties.