Checklist warmtepomp kiezen voor bestaande tussenwoning

✓ Stap 1: Analyseer je woning en huidige situatie

Begin met een grondige inspectie van je tussenwoning. De isolatiewaarde is bepalend voor het rendement van de warmtepomp. Controleer de spouwmuur, het dak en de vloer op isolatie.

• Bekijk je energielabel. Een label C of hoger is een sterke basis. Bij een lager label is isolatie eerst noodzakelijk.
• Meet je huidige warmtevraag. Kijk naar je gasverbruik van de afgelopen drie jaar. Dit helpt bij het bepalen van het benodigde vermogen.
• Inspecteer je radiatoren. Lage temperatuurverwarming (LTV) met vloerverwarming of speciale lage-temperatuurradiatoren is ideaal. Oude, kleine radiatoren zijn vaak onvoldoende.
• Check je elektriciteitsaansluiting. Een warmtepomp vraagt meer stroom. Een 1-fase aansluiting (3x25A) is vaak voldoende, maar bij grotere systemen kan een 3-fase aansluiting nodig zijn.

✓ Stap 2: Kies het juiste type warmtepomp

Er zijn drie hoofdtypen die geschikt kunnen zijn voor een bestaande tussenwoning. Je keuze hangt af van je budget, tuin en isolatieniveau.

• Lucht-water warmtepomp. Meest gekozen voor renovatie. Haalt warmte uit de buitenlucht. Relatief eenvoudig te installeren, maar kan bij strenge vorst minder efficiënt zijn.
• Hybride warmtepomp. Combineert een lucht-water warmtepomp met je bestaande cv-ketel. De ketel springt bij op extreem koude dagen. Ideaal als tussenstap of bij beperkte isolatie.
• Bodemwarmtepomp (water-water). Gebruikt constante aardwarmte via een bron. Heeft het hoogste rendement, maar de hoge investering en benodigde ruimte voor boren zijn een beperking.

✓ Stap 3: Bepaal het benodigde vermogen

Een te kleine pomp werkt continu op vol vermogen. Een te grote is duur en kan gaan 'shortcyclen' (vaak aan/uit). Een correcte berekening is cruciaal, vooral voor de verschillen tussen appartementen en vrijstaande woningen.

• Laat een warmteverliesberekening uitvoeren. Dit is de enige betrouwbare methode. Een installateur kan dit voor je doen.
• Houd rekening met je tapwater-behoefte. Wil je ook je douche- en kraanwater verwarmen? Dan is een model met ingebouwd boilervat of een externe boiler nodig.
• Overweeg koeling. Veel warmtepompen kunnen ook actief koelen in de zomer. Dit vereist extra vermogen en geschikte afgiftesystemen.

✓ Stap 4: Check de praktische installatie-eisen

De buitenunit en eventuele binnenapparatuur hebben ruimte en goede omstandigheden nodig. Dit is vaak een struikelblok bij tussenwoningen, en voor hoekwoningen gelden specifieke overwegingen.

• Locatie buitenunit. Plaats deze op een stevige, trillingsvrije ondergrond. Houd rekening met geluid (richtlijn: max. 40-45 dB(A) op de erfgrens) en voldoende ventilatie.
• Buizen en leidingen. Er moeten koelvloeistofleidingen tussen binnen- en buitenunit lopen. Bedenk een nette, korte route door de muur of het dak.
• Binnenopstelling. Voor een losse boiler of buffervat heb je ruimte nodig, bijvoorbeeld in de meterkast, bijkeuken of op zolder.
• Vergunning. Meestal niet nodig, maar check bij je gemeente. De buitenunit mag niet in het vooraanzicht van de woning komen.

✓ Stap 5: Onderzoek subsidies en financiën

De investering is aanzienlijk, maar er zijn aantrekkelijke regelingen. Zet alle kosten en baten op een rij.

• ISDE-subsidie. De Investeringssubsidie Duurzame Energie loopt door. Het bedrag varieert per type pomp en vermogen (oplopend tot enkele duizenden euro's).
• Gemeentelijke subsidies. Veel gemeenten hebben aanvullende regelingen. Check de website van je gemeente.
• Bereken de terugverdientijd. Vergelijk de totale investering (na subsidie) met je jaarlijkse gasbesparing. De terugverdientijd is vaak 7-12 jaar.
• Vraag meerdere offertes aan. Laat minimaal 3 gecertificeerde installateurs een gedetailleerde offerte maken op basis van een warmteverliesberekening.

✓ Stap 6: Maak je woning en cv-systeem klaar

Een goede voorbereiding, het controleren van isolatiewaarden, zorgt voor een soepele installatie en optimaal rendement.

• Optimaliseer je isolatie. Voer de noodzakelijke isolatiemaatregelen uit vóór installatie. Dit verlaagt de benodigde capaciteit van de pomp.
• Pas je afgiftesysteem aan. Laat waar mogelijk vloerverwarming aanleggen. Vervang oude radiatoren door LTV-radiatoren voor een lager aanvoertemperatuur.
• Reinig je cv-systeem. Laat het leidingwerk doorspoelen en vul het met de juiste, vorstvrije vloeistof (propyleenglycol) voor optimale warmteoverdracht.
• Plan de installatie. Reken op 2-5 dagen werk. Zorg voor toegang tot alle benodigde ruimtes.

Samenvatting in één oogopslag