Warmtepomp Besparing Ervaringen: Wat Bespaar je Echt?

Wat is het?

Een warmtepomp is een elektrisch apparaat dat warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater haalt.

Deze warmte gebruik je om je huis te verwarmen en je tapwater te verwarmen. Het werkt als een omgekeerde koelkast: in plaats van warmte af te voeren, brengt hij warmte naar binnen. De besparing die je ervaart, zit hem in het rendement. Voor elke kilowattuur (kWh) elektriciteit die de pomp verbruikt, levert hij 3 tot 5 kWh aan warmte op.

Dit noemen we het rendement, of COP (Coefficient of Performance). Je vervangt dus een groot deel van je gasverbruik door (goedkopere) elektriciteit.

De ervaring van veel gebruikers is dat de energierekening flink daalt. Hoeveel precies, hangt af van je oude ketel, je woningisolatie en het type warmtepomp.

Maar een halvering van je stookkosten is geen uitzondering.

Hoe werkt het precies?

Het hart van het systeem is een koelmiddel dat bij lage temperatuur verdampt. Een compressor zuigt dit gas aan en comprimeert het, waardoor het heel heet wordt.

Dit hete gas geeft zijn warmte af via een warmtewisselaar aan je cv-water of tapwater. Daarna koelt het gas af, condenseert weer tot vloeistof en stroomt terug naar het begin. Deze cyclus herhaalt zich continu.

Voor dit proces heb je altijd een buitenunit nodig die warmte aan de buitenlucht onttrekt.

Bij een lucht-water warmtepomp haalt hij warmte uit de buitenlucht, zelfs als het vriest. Een bodemwarmtepomp (water-water) onttrekt warmte aan de grond via een gesloten buizenstelsel. Die is duurder in aanschaf maar heeft een hoger en stabieler rendement, zoals blijkt uit onafhankelijk onderzoek.

De wetenschap erachter

Het principe is gebaseerd op de natuurkunde van faseovergangen. Een vloeistof die verdampt, onttrekt warmte aan zijn omgeving (denk aan verdampingskoeling).

Door de druk te verhogen met een compressor, stijgt het kookpunt van het koelmiddel. Hierdoor kan het in de condensor bij een hogere temperatuur condenseren en die warmte afgeven aan je verwarmingssysteem. Het rendement (COP) is de verhouding tussen de afgegeven warmte en de benodigde elektrische energie voor de compressor en pompen.

De COP is afhankelijk van het temperatuurverschil tussen de warmtebron (buitenlucht) en de afgiftetemperatuur (je radiatoren of vloerverwarming).

Hoe kleiner dit verschil, hoe efficiënter de pomp werkt. Vloerverwarming is daarom ideaal.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Lagere energierekening: Je bespaart direct op je gasverbruik, wat met de huidige prijzen een flinke kostenpost is.
• Comfortabel wonen: Een warmtepomp kan ook koelen in de zomer, wat bij een goed geïsoleerd huis een uitkomst is.
• Waardevermeerdering: Je huis wordt energiezuiniger en klaar voor de toekomst zonder aardgas.
• Subsidie: De ISDE-subsidie kan de aanschafprijs met enkele duizenden euro's verlagen.

Nadelen

• Hoge aanschafprijs: De investering is aanzienlijk, ook na subsidie. De terugverdientijd varieert van 7 tot 12 jaar.
• Afhankelijk van isolatie: Bij een slecht geïsoleerd huis is het rendement laag en kan de pomp niet voldoende warmte leveren.
• Geluid: De buitenunit produceert een constant zoemend geluid. Plaatsing op een gevoelige plek (bij de buren) kan tot overlast leiden.
• Elektriciteitsverbruik: Je elektriciteitsrekening stijgt, maar dit wordt ruimschoots gecompenseerd door de gasbesparing.

Voor wie relevant?

Een warmtepomp is het meest relevant voor eigenaren van een goed geïsoleerde woning. Denk aan spouwmuurisolatie, dakisolatie, dubbel glas en vloerisolatie. Ervaringen in tussenwoningen bieden waardevolle inzichten.

Vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren zijn een grote pré. Je bent ook relevant als je bewust bezig bent met duurzaamheid en je huis wilt verduurzamen.

De combinatie met zonnepanelen maakt het plaatje compleet, omdat je dan je eigen groene stroom opwekt voor de pomp. Als je in een monumentaal pand of een slecht geïsoleerd huurhuis woont, is het vaak minder interessant. De investering is hoog en het rendement laag.

In dat geval zijn andere stappen eerst noodzakelijk. De ervaring met stroomverbruik leert dat de besparing pas echt goed voelbaar is als je volledig van het gas af gaat. Een hybride warmtepomp (die samenwerkt met je cv-ketel) is een tussenstap met een lagere investering en besparing.