Warmtepomp bij Bewolkt Weer: Alleen op Elektriciteit
Wat is het?
Een warmtepomp is een elektrisch apparaat dat warmte verplaatst van een koude naar een warme plek. In de winter haalt het warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater.
Die warmte brengt het naar binnen om je huis te verwarmen en tapwater op te warmen.
Het werkt dus als een omgekeerde koelkast. Bij bewolkt weer denken veel mensen dat een warmtepomp niet goed werkt. Ze associëren warmte met zonneschijn.
Maar een warmtepomp heeft geen direct zonlicht nodig. Zelfs op een grijze, koude dag zit er nog warmte-energie in de buitenlucht. De warmtepomp zet die buitenwarmte met elektriciteit om in bruikbare warmte voor binnen. Het apparaat verbruikt dus stroom, maar produceert meer warmte dan een elektrische kachel met dezelfde stroom. Dit maakt het een efficiënt alternatief voor een gasgestookte cv-ketel.
Hoe werkt het precies?
Een lucht-water warmtepomp, de meest voorkomende soort, heeft een buitenunit die lijkt op een airconditioner.
Die unit bevat een verdamper en een ventilator. De ventilator blaast buitenlucht langs de verdamper, die een speciaal koudemiddel bevat. Dit koudemiddel heeft een heel laag kookpunt.
Zelfs bij 5 graden buiten verdampt het. Het neemt daarbij warmte-energie op uit de buitenlucht.
De compressor in de buitenunit zuigt dit gasvormige koudemiddel aan en comprimeert het.
Door die compressie stijgt de temperatuur van het gas flink. Hete gas stroomt naar de condensor in je huis. Daar geeft het zijn warmte af aan het water in je cv-systeem. Het koudemiddel condenseert weer tot vloeistof en stroomt terug naar de verdamper.
De cyclus begint opnieuw. Zo wordt er continu warmte naar binnen gepompt.
De wetenschap erachter
Het principe heet het koelcyclus of warmtepompcyclus. Het draait om de fysieke eigenschappen van een koudemiddel.
Door druk te veranderen, verander je de fase van het middel van vloeistof naar gas en terug.
Bij elke faseovergang komt er energie vrij of wordt die opgenomen. De sleutel is het temperatuurverschil. Er is altijd warmte beschikbaar, zolang de buitentemperatuur boven het absolute nulpunt (-273°C) ligt.
De warmtepomp "oogst" deze lage-temperatuurwarmte. De compressor voegt elektrische energie toe om die warmte naar een hoger, bruikbaar temperatuurniveau te tillen.
De efficiëntie wordt uitgedrukt in de COP (Coefficient of Performance). Een COP van 4 betekent dat je voor elke kWh elektriciteit 4 kWh aan warmte krijgt. Bij bewolkt weer en 7°C kan een moderne pomp nog steeds een COP van 3 tot 3,5 halen. Pas bij strenge vorst daalt de COP aanzienlijk, maar maximale efficiëntie in de winter is haalbaar.
Voordelen en nadelen
Het grootste voordeel is de enorme energiebesparing. Je verbruikt tot 75% minder energie dan met een gasketel.
Dat is goed voor je portemonnee en het klimaat. Je stoot geen CO2 uit in huis en vermindert je gasafhankelijkheid. Een warmtepomp is ook heel veilig. Er is geen verbranding, dus geen risico op koolmonoxide of gaslekken. Bovendien zijn ze betrouwbaar bij regen.
Het onderhoud is minimaal, vergelijkbaar met dat van een koelkast. En je huis wordt gelijkmatiger verwarmd dan met radiatoren.
De nadelen zijn de hoge aanschafkosten en het elektriciteitsverbruik bij koud weer, hoewel de prestaties bij windstil weer normaal zijn.
Je energierekening voor stroom stijgt. Ook is niet elk huis geschikt; je hebt goede isolatie en vaak vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren nodig. Het buitenunit kan geluid maken.
Voor wie relevant?
Een warmtepomp is ideaal voor wie een bestaand gasloos huis wil of een nieuwbouwwoning bouwt. Heb je een goed geïsoleerde woning met lage temperatuurverwarming?
Dan is de warmtepomp een logische en efficiënte keuze. Woon je in een gematigd klimaat zoals Nederland of België?
Dan functioneert een lucht-water warmtepomp het hele jaar door uitstekend. Zelfs op bewolkte dagen haalt hij voldoende warmte uit de buitenlucht. Voor extreem koude gebieden is een bodemwarmtepomp beter.
Overweeg je een warmtepomp? Laat dan eerst een warmteverliesberekening maken.
Check je isolatie en afgiftesysteem. De investering verdien je terug via lagere energielasten en subsidies. Voor iedereen die duurzamer wil wonen en minder gas wil verbruiken, is het een serieuze optie.