Warmtepomp bij Nachtstroom: Voordelen en Instellingen

Wat is het?

Een warmtepomp bij nachtstroom is een slimme combinatie van twee technologieën. Je warmtepomp verwarmt je huis en je tapwater.

Nachtstroom is een apart energietarief dat geldt tijdens daluren, meestal 's nachts. Het principe is simpel: je laat je warmtepomp vooral draaien wanneer de elektriciteit het goedkoopst is. De warmte die hij dan opwekt, sla je op in een buffervat.

Overdag gebruikt je woning die opgeslagen warmte, zonder dat de pomp dan volop hoeft te draaien.

Dit is anders dan een traditionele cv-ketel. Die verbrandt gas op het moment dat je warmte nodig hebt. Met nachtstroom verschuif je het energieverbruik naar een goedkopere periode.

Hoe werkt het precies?

Je warmtepomp is aangesloten op een speciale meter of een slimme meter met een dubbel tarief. Tijdens de daluren (vaak van 23.00 tot 07.00 uur) schakelt hij automatisch in.

Hij draait op vol vermogen om zoveel mogelijk warmte op te wekken. Die warmte gaat niet direct naar je radiatoren, maar naar een groot geïsoleerd buffervat. Dit vat, soms wel 500 tot 1000 liter, fungeert als een thermische batterij.

Het warme water in het vat kan urenlang warmte vasthouden. Overdag, wanneer het stroomtarief hoog is, hoeft de warmtepomp nauwelijks te werken.

De circulatiepomp haalt warm water uit het buffervat en brengt het naar je vloerverwarming, radiatoren of douchekraan. De compressor van de warmtepomp blijft uit of draait op een laag pitje. Je instelt dit via de regeling van de warmtepomp. Je kunt vaak een speciaal 'nachtstroom-programma' kiezen.

Hierin geef je de daluren en de gewenste temperatuur van het buffervat op. De rest gaat automatisch.

De wetenschap erachter

De kern van de warmtepomp is een gesloten circuit met een koudemiddel.

Dit middel verdampt bij lage temperatuur en condenseert bij hoge temperatuur. Dit proces verplaatst warmte van buiten (uit de lucht of bodem) naar binnen. Het rendement, of COP (Coefficient of Performance), geeft aan hoeveel warmte je krijgt per eenheid verbruikte stroom. Een COP van 4 betekent: 1 kWh stroom levert 4 kWh warmte op.

Dit is mogelijk omdat de pomp geen warmte maakt, maar transporteert. De wetenschap achter het opslaan is thermodynamica.

Een goed geïsoleerd buffervat verliest maar weinig warmte. Het water koelt in 24 uur misschien maar 5 tot 10 graden af.

Zo blijft er overdag voldoende bruikbare warmte over. Het verschuiven van verbruik naar daluren is een vorm van vraagsturing. Het helpt het elektriciteitsnet te stabiliseren.

Overdag is er meer vraag naar stroom. Door 's nachts te verwarmen, neem je die piek weg.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is de kostenbesparing. Nachtstroom is vaak 30 tot 50 procent goedkoper dan dagstroom. Je energierekening voor verwarming kan hierdoor flink dalen.

Je vermindert ook je impact op het net. Je gebruikt stroom wanneer er vaak een overschot is, bijvoorbeeld door windenergie.

Dit maakt je verbruik duurzamer en netvriendelijker. Een warmtepomp met nachtstroom kan stiller zijn, en je kunt energie besparen met een timer.

De buitenunit draait vooral 's nachts wanneer je er minder last van hebt. Overdag is hij vaak uit, wat de geluidsoverlast beperkt. Er zijn ook nadelen.

De initiële investering is hoog. Je hebt naast de warmtepomp ook een groot, duur buffervat nodig voor optimaal warmtepompgebruik.

Dit neemt veel ruimte in beslag in je bijkeuken of kelder. Het systeem is minder flexibel. Als het overdag onverwacht koud wordt, moet de warmtepomp alsnog aanspringen tegen het dure tarief. Het buffervat moet groot genoeg zijn om een hele dag te voorzien.

Niet elke warmtepomp is geschikt. Je hebt een model nodig dat krachtig genoeg is om het buffervat snel op te warmen. Ook de regeling moet nachtstroom-programma's ondersteunen.

Voor wie relevant?

Dit systeem is ideaal voor huishoudens met een groot warmteverbruik. Denk aan een vrijstaand huis of een woning met een zwembad.

De besparing op de energierekening is dan het grootst. Mensen met een variabel of dynamisch energiecontract profiteren extra. Zij betalen de werkelijke uurprijs voor stroom. Het prijsverschil tussen dag en nacht kan dan heel groot zijn.

Wie zijn woning goed isoleert, heeft een voordeel. Een geïsoleerd huis verliest minder warmte.

Het buffervat blijft langer warm, waardoor je overdag minder hoeft bij te stoken.

De combinatie met zonnepanelen is interessant. Overweeg dan een 'slimme' regeling. Die kan kiezen tussen goedkope nachtstroom of gratis stroom van je eigen panelen overdag.

Het is minder geschikt voor kleine appartementen. Daar is geen ruimte voor een groot buffervat.

Ook als je onregelmatig leeft en overdag veel thuis bent, is het voordeel kleiner. Check altijd bij je energieleverancier of je een geschikt tarief hebt. Sommige nieuwe contracten hebben geen apart nachttarief meer. Dan vervalt het financiële voordeel.