Warmtepomp Spirovent Luchtafscheider: Lucht uit het Systeem

Wat is het?

Een Spirovent luchtafscheider is een compact, cilindervormig apparaat dat je in de leidingen van je warmtepomp- of cv-installatie plaatst. Zijn enige taak: opgeloste en zwevende lucht uit het water verwijderen.

Het is een passief onderdeel, zonder bewegende delen of elektrische aansluiting, dat continu werkt zodra er water doorstroomt.

Je herkent lucht in je systeem aan vervelende klachten. Denk aan borrelende of tikkende geluiden in de leidingen en radiatoren, een onregelmatige verwarming waarbij sommige radiatoren koud blijven, of een pompende geluid dat nooit stopt. Lucht vormt ook insluitingen die de warmteoverdracht belemmeren en de pomp harder laat werken.

De Spirovent lost dit probleem bij de kern aan. In plaats van handmatig te ontluchten – wat tijdelijk en arbeidsintensief is – filtert dit apparaat de lucht er continu uit. Het is een populaire keuze bij installateurs van warmtepompen, omdat die systemen extra gevoelig zijn voor luchtvorming door de hogere temperaturen en drukken.

Hoe werkt het precies?

Het principe is ingenieus eenvoudig. Het water met daarin opgeloste lucht komt de afscheider binnen via een speciaal gevormde inlaat.

De kern van de technologie

Deze inlaat zorgt voor een cyclonische, draaiende beweging van het water in de cilinder. Door deze centrifugale kracht wordt de lucht, die lichter is dan water, naar het midden van de draaikolk gedreven. In het hart van de Spirovent bevindt zich een speciale, poreuze cartridge of een stelsel van geleidingskanalen.

De naar het midden gedreven luchtbellen komen hierin terecht. De lucht stijgt van nature op en wordt verzameld in een bovenste luchtkamer.

Het schone, luchtvrije water verlaat de afscheider aan de onderzijde en stroomt verder door het systeem. De verzamelde lucht in de bovenkamer ontsnapt automatisch via een automatische ontluchter die bovenop het apparaat is gemonteerd. Dit gebeurt zodra er voldoende lucht is opgebouwd. Je hoeft dus nooit handmatig een ventiel open te draaien.

Installatie en plaatsing

Het systeem regelt zichzelf. Je monteert de luchtafscheider altijd op de retourleiding, vlak voor de warmtepomp of cv-ketel.

Dit is het punt waar het water, na door het hele systeem te zijn gecirculeerd, terugkeert en de meeste lucht heeft opgenomen. De installatie is eenvoudig: je zaagt een stuk uit de leiding en plaatst de Spirovent er tussen met behulp van de bijgeleverde wartelkoppelingen. Zorg voor voldoende rechte leiding ervoor en erna voor een optimale werking, en houd vuil uit het systeem.

De wetenschap erachter

Het functioneren van de Spirovent is gebaseerd op twee fundamentele natuurkundige principes: centrifugale kracht en het verschil in dichtheid tussen water en lucht. De centrifugale kracht wordt opgewekt door de spiraalvormige (spiroïdale) stroming van het water, die de zwaardere watermoleculen naar buiten en de lichtere luchtbellen naar binnen drijft.

Het probleem van opgeloste lucht

Lucht zit niet alleen als zichtbare belletjes in het water, maar ook opgelost. De oplosbaarheid van gassen in water neemt af naarmate de temperatuur stijgt en de druk daalt. In een warmtepompsysteem, waar het water constant wordt opgewarmd en afgekoeld en door pompen en kleppen, zoals de terugslagklep, wordt geperst, komen deze opgeloste gassen continu vrij.

Dit noem je 'desorptie'. De Spirovent vangt deze microscopisch kleine belletjes op voordat ze kunnen samensmelten tot grotere, problematische luchtbellen.

De speciale cartridge in het apparaat vergroot het oppervlak waarop de luchtbellen kunnen hechten en samenvloeien. Dit principe, coalescentie genoemd, zorgt ervoor dat zelfs de allerkleinste belletjes worden opgevangen en afgevoerd. Het resultaat is extreem efficiënte luchtverwijdering, wat de thermodynamische efficiëntie van je hele installatie ten goede komt.

Voordelen en nadelen

De voordelen zijn direct merkbaar en tastbaar. Het grootste voordeel is een stiller systeem.

Efficiëntie en levensduur

Het vervelende borrelen en tikken verdwijnt, wat het wooncomfort aanzienlijk verhoogt. Daarnaast verbetert de warmteoverdracht aanzienlijk. Water zonder lucht geleidt warmte veel beter, waardoor je radiatoren of vloerverwarming gelijkmatiger en sneller op temperatuur komen. Een luchtvrij systeem verbruikt ook minder energie.

De circulatiepomp hoeft niet tegen compressibele luchtbellen in te werken, wat scheelt in elektriciteitsverbruik. Bovendien wordt cavitatie – het imploderen van luchtbellen onder hoge druk, wat schade aan pompwaaier en leidingen kan veroorzaken – effectief voorkomen.

Dit verlengt de levensduur van je dure warmtepomp en pompen, door handmatig lucht te verwijderen. Er zijn ook enkele nadelen.

De aanschafkosten zijn een investering, al verdient die zich vaak terug door energiebesparing en minder onderhoud. Het apparaat neemt ruimte in beslag in je leidingwerk, wat bij een strakke installatie een uitdaging kan zijn. Verder is het geen vervanging voor goed ontluchten van radiatoren bij een eerste installatie; het is een onderhoudsvrij systeem dat problemen voorkomt, niet een oplossing voor een al ernstig verstopt systeem.

Voor wie relevant?

De Spirovent luchtafscheider is allereerst relevant voor eigenaren van bestaande systemen die last hebben van de eerder genoemde klachten: geluiden, koude plekken en een pompend geluid.

Nieuwbouw en warmtepompen

Het is een relatief eenvoudige upgrade die veel ergernis kan wegnemen en de prestaties kan verbeteren. Veel belangrijker is het advies voor nieuwe installaties, zeker bij warmtepompen. Warmtepompen zijn hoogrenderende, maar ook gevoelige systemen. Elke vorm van inefficiëntie, zoals lucht in het water, tast hun COP (rendement) direct aan.

Het installeren van een luchtafscheider wordt door veel fabrikanten en installateurs sterk aanbevolen, soms zelfs als voorwaarde voor het behoud van garantie. Het beschermt je investering.

Ook voor systemen met vloerverwarming is het een uitkomst. Vloerverwarmingsbuizen hebben kleine diameters en zijn lang; luchtbellen kunnen zich hier makkelijk vastzetten en zijn zeer moeilijk te ontluchten.

Een Spirovent voorkomt dit probleem volledig. Kortom, voor iedereen die streeft naar een optimaal, stil en efficiënt werkend verwarmingssysteem met een warmtepomp of hoogrendementsketel, is het een waardevolle toevoeging.