Warmtepomp voor Oudere Woningen: Welk Type Kiezen

Wat is het?

Een warmtepomp is een elektrisch apparaat dat warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater haalt. Die warmte is er altijd, zelfs als het buiten vriest.

De pomp 'verplaatst' deze warmte naar je woning om te verwarmen en soms ook om tapwater te maken. Voor oudere woningen zijn er speciale types. De meest geschikte is vaak de lucht-waterwarmtepomp.

Deze haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het water in je bestaande verwarmingssysteem, zoals radiatoren of vloerverwarming.

Andere typen zijn de bodemwarmtepomp (met een bron in de grond) en de hybride warmtepomp. Die laatste werkt samen met je cv-ketel. De keuze hangt af van je huis, je budget en de bestaande installatie.

Hoe werkt het precies?

Een lucht-waterwarmtepomp bestaat uit een binnen- en een buitendeel. Buiten zuigt een ventilator lucht aan.

Een koudemiddel in een gesloten buizensysteem onttrekt warmte aan die lucht, zelfs bij temperaturen onder nul. Die warmte wordt via een compressor op een hogere temperatuur gebracht. De warmte wordt vervolgens afgegeven aan het water dat door je leidingen en radiatoren stroomt.

Je bestaande verwarmingssysteem kan dus vaak blijven zitten. De pomp heeft elektriciteit nodig om de compressor en de ventilator te laten draaien.

Voor elke kWh stroom die hij verbruikt, levert hij 3 tot 5 kWh warmte op. Dat maakt hem heel efficiënt.

De wetenschap erachter

Het principe is hetzelfde als bij je koelkast, maar dan omgekeerd. Een koelkast pompt warmte van binnen naar buiten.

Een warmtepomp pompt warmte van buiten naar binnen. Dit gebeurt met een koudemiddel dat verdampt en weer condenseert.

Bij verdamping onttrekt het koudemiddel warmte aan de buitenlucht. De compressor verhoogt de druk, waardoor de temperatuur stijgt. In de condensor geeft het hete gas zijn warmte af aan het water van je verwarming.

Daarna zet een expansieventiel de druk weer terug, waardoor het koudemiddel afkoelt en het proces opnieuw begint. Het is een continu kringproces dat draait op de natuurkundige principes van druk en faseovergang, zoals ook bij een hybride warmtepomp het geval is.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is de hoge energiebesparing. Je gasverbruik daalt fors, soms naar nul.

Dat is goed voor je portemonnee en het milieu. Een warmtepomp is ook veilig, er komt geen verbranding aan te pas.

Een nadeel is de hoge aanschafprijs. De investering is aanzienlijk, al verdien je die terug via de energierekening. Voor oudere, slecht geïsoleerde huizen kan het rendement lager zijn, omdat de pomp harder moet werken. De installatie kan complex zijn, vooral bij een bodemwarmtepomp.

Je hebt ruimte nodig voor het buitendeel en soms een grotere boiler.

Ook produceert het buitendeel geluid, wat bij een verkeerde plaatsing voor overlast kan zorgen. Bekijk welke warmtepomp bij een tussenwoning past.

Voor wie relevant?

Een warmtepomp is het meest relevant voor eigenaren van oudere woningen die willen verduurzamen en van het gas af willen. Vooral als je huis al redelijk geïsoleerd is (dubbel glas, dakisolatie) is het een uitstekende optie.

De lucht-waterwarmtepomp is vaak de beste keuze voor bestaande bouw. Je kunt hem combineren met je huidige radiatoren.

Is je woning matig geïsoleerd, kijk dan naar een hybride systeem, dat is minder ingrijpend. Minder geschikt is hij voor monumentale panden waar je niets aan de buitenkant mag veranderen, of voor woningen met enkel glud en geen spouwmuur, of woningen zonder vloerverwarming. Eerst isoleren is dan de boodschap. Laat altijd een specialist een warmteverliesberekening maken voor een passend advies.