Welke Warmtepomp Werkt Zonder Vloerverwarming in Bestaande Bouw

Wat is het?

Een warmtepomp die zonder vloerverwarming werkt in bestaande bouw, is meestal een lucht-water warmtepomp.

Dit systeem haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het water in je bestaande verwarmingssysteem. Je kunt hem dus direct aansluiten op je oude radiatoren of convectoren.

In de praktijk wordt dit vaak een hybride warmtepomp genoemd. Zo'n installatie werkt samen met je huidige cv-ketel. De warmtepomp doet het grootste deel van het werk, en de ketel springt bij als het echt koud wordt of als er veel warm tapwater nodig is. Het is dé oplossing voor huizen waar vloerverwarming aanleggen te ingrijpen of te duur is.

Je hoeft geen vloeren open te breken of je hele huis te verbouwen.

De bestaande radiatoren blijven gewoon functioneren.

Hoe werkt het precies?

Het systeem bestaat uit een buitenunit en een binnenunit. De buitenunit, die op je gevel of dak staat, zuigt buitenlucht aan.

Zelfs bij vrieskou zit daar nog bruikbare warmte-energie in. Een koelmiddel in de buitenunit verdampt en neemt deze warmte op. Een compressor verhoogt de druk en temperatuur van dit gas. Het hete gas stroomt dan naar de binnenunit, een soort compacte boiler.

Daar geeft het zijn warmte af aan het water dat door je radiatoren stroomt. Het afgekoelde koelmiddel wordt weer vloeibaar en het proces herhaalt zich.

De cv-ketel is aangesloten op dezelfde leidingen. Een slimme regelaar meet de buitentemperatuur en de warmtevraag in huis.

Is het buiten warmer dan een bepaalde temperatuur (bijvoorbeeld 5°C), dan draait alleen de warmtepomp. Wordt het kouder, dan springt de ketel bij. Het warme water dat de warmtepomp levert, heeft een lagere temperatuur (rond de 45-55°C) dan je oude ketel (70-80°C).

Daarom is het cruciaal dat je radiatoren groot genoeg zijn. Oudere, kleine paneelradiatoren geven dan mogelijk onvoldoende warmte af.

De wetenschap erachter

De werking berust op de principes van thermodynamica, specifiek de verandering van aggregatietoestanden.

Het koelmiddel in het gesloten systeem verdampt bij lage druk en neemt daarbij warmte uit de omgeving op. Dit is het basisprincipe van een koelkast, maar dan omgekeerd.

De compressor is het hart van het systeem. Hij verhoogt de druk van het gas, waardoor de temperatuur sterk stijgt (volgens de gaswetten van Boyle en Gay-Lussac). Dit hete gas kan vervolgens zijn warmte afgeven aan het water van je verwarmingssysteem. Het rendement wordt uitgedrukt in de COP (Coefficient of Performance).

Een COP van 4 betekent dat je voor elke 1 kWh elektriciteit die de compressor verbruikt, 4 kWh aan warmte krijgt, wat ook geldt bij het koppelen aan een bestaande cv-installatie.

Dit kan omdat de warmtepomp warmte 'verplaatst' in plaats van 'opwekt' door verbranding. De efficiëntie daalt wel naarmate het buiten kouder wordt. Er zit dan minder warmte in de lucht en de compressor moet harder werken. Vandaar dat een hybride systeem bij strenge vorst overschakelt op de cv-ketel.

Voordelen en nadelen

Het grootste voordeel is de lagere energierekening en CO2-uitstoot. Je verbruikt tot 70% minder gas.

De installatie is relatief snel en eenvoudig, zonder hak- en breekwerk. Het is een ideale eerste stap naar een gasloze woning, zoals een hybride warmtepomp.

Je houdt je bestaande radiatoren, wat de kosten en overlast beperkt. De warmtepomp kan ook (deels) voor warm tapwater zorgen, afhankelijk van het model. Voor veel huiseigenaren is dit de meest praktische en betaalbare verduurzamingsoptie. Een nadeel is de hoge aanschafprijs, al zijn er subsidies beschikbaar.

Je hebt voldoende buitenruimte nodig voor de buitenunit, die ook geluid maakt.

De lagere watertemperatuur betekent dat je radiatoren soms minder heet aanvoelen. Bij zeer oude, slecht geïsoleerde huizen kan het rendement tegenvallen. De warmtepomp moet dan te vaak bijgesprongen worden door de ketel, waardoor de besparing kleiner is. Goede isolatie blijft dus altijd de basis.

Voor wie relevant?

Deze oplossing is ideaal voor eigenaren van een bestaande tussenwoning, hoekwoning of twee-onder-een-kap uit de jaren '70, '80 of '90. Huizen met redelijke isolatie en voldoende grote radiatoren.

Het is een perfect compromis tussen comfort, kosten en verduurzaming. Het is ook interessant als je je woning wilt verduurzamen zonder grote verbouwing.

Bijvoorbeeld in een monumentaal pand waar vloerverwarming geen optie is, of als je simpelweg geen zin hebt in maandenlange overlast. Voor huishoudens met een beperkt budget die wél hun gasverbruik willen terugdringen, is dit een toegankelijke stap. De terugverdientijd is vaak korter dan bij een volledig elektrische warmtepomp met vloerverwarming.

Controleer altijd eerst je isolatie en de staat van je radiatoren. Een installateur kan een warmteverliesberekening maken en bepalen of jouw bestaande systeem geschikt is. Zo voorkom je een miskoop en geniet je optimaal van de voordelen.