Warmtepomp Tapwater in de Zomer: Zonneboiler of Warmtepomp?

Wat is het?

In de zomer wil je vooral comfortabel kunnen douchen en afwassen. Voor warm tapwater kun je kiezen tussen een zonneboiler en een warmtepomp.

Een zonneboiler vangt zonnewarmte op met collectoren op het dak en slaat die op in een voorraadvat. Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht of ventilatielucht en gebruikt die om het tapwater in een boiler te verwarmen. Beide systemen zijn duurzame alternatieven voor een traditionele gasketel.

Ze gebruiken geen fossiele brandstoffen voor het verwarmen van je kraanwater. In de zomer zijn ze bijzonder efficiënt, maar ze presteren heel anders.

Hoe werkt het precies?

Zonneboiler

Een zonneboiler bestaat uit twee delen: zonnecollectoren op het dak en een geïsoleerd voorraadvat, vaak in de buurt van je cv-ketel.

Warmtepomp voor tapwater

Een vloeistof (glycol) circuleert door de collectoren en wordt verwarmd door de zon. Deze warmte wordt via een warmtewisselaar afgegeven aan het koude water in het vat. Je cv-ketel of elektrisch element springt alleen bij als de zonnewarmte niet voldoende is. Een tapwater-warmtepomp is een compacte unit die warmte onttrekt aan de lucht in je bijkeuken, garage of van buiten.

Het werkt als een omgekeerde koelkast. Een koudemiddel absorbeert de warmte uit de lucht, wordt samengeperst (waardoor het warmer wordt) en geeft die warmte af aan het water in de geïntegreerde boiler. Het afgekoelde water kan je cv-systeem ook nog voorverwarmen.

De wetenschap erachter

De efficiëntie van beide systemen wordt uitgedrukt in rendement. Bij een zonneboiler is dit de zonnefractie: het percentage van je totale warmwatervraag dat door de zon wordt geleverd.

In de zomer kan dit oplopen tot 90-100%. Het rendement van de collector zelf (η) is afhankelijk van de buitentemperatuur en de instraling.

Een warmtepomp heeft een COP (Coefficient of Performance). Dit is de verhouding tussen de geleverde warmte en het verbruikte elektriciteit. In de zomer, wanneer de buitentemperatuur hoog is en je de warmtepomp voor koelen en tapwater kunt gebruiken, kan de COP oplopen tot 3,5 of meer.

Dit betekent dat je voor 1 kWh stroom, 3,5 kWh warmte krijgt. De wetenschap achter beide systemen is dus heel verschillend: de een zet zonlicht direct om in warmte, de ander verplaatst bestaande warmte uit de lucht.

Voordelen en nadelen

Zonneboiler

Voordelen: Heeft het hoogste rendement op zonnige dagen en is zeer duurzaam. De operationele kosten zijn laag, want de zon is gratis. Het is een passief systeem met weinig bewegende delen.

Nadelen: Vereist dakruimte met een goede ligging (zuiden). De aanschafkosten zijn hoog en het rendement is sterk weersafhankelijk.

Tapwater-warmtepomp

In de winter levert het weinig op, waardoor je altijd een naverwarmer nodig hebt. Voordelen: Werkt ook als de zon niet schijnt, dag en nacht.

Heeft een hoog rendement (COP) bij warme buitentemperatuur. Neemt geen dakruimte in beslag en kan ook de ruimte ontvochtigen/koelen. Nadelen: Produceert geluid (vergelijkbaar met een buitenunit van een airco).

Koelt de ruimte waar hij staat, wat in de winter een nadeel kan zijn, vooral voor tapwater in de winter.

Vereist een elektriciteitsaansluiting en verbruikt stroom.

Voor wie relevant?

Een zonneboiler is ideaal voor huishoudens met een gunstig gelegen dak (zuid, schuin) en voldoende ruimte voor het voorraadvat.

Het is de beste keuze als je maximale duurzaamheid nastreeft en de hoogste zomeropbrengst wilt. Let op: je hebt altijd een bijverwarmer nodig voor bewolkte dagen en de winter. Een tapwater-warmtepomp past goed bij huizen zonder geschikt dak, of als je het hele jaar door een hoog rendement wilt, ook in de winter.

Het is een goede oplossing als je van het gas af wilt en een all-electric systeem overweegt. De koelende werking is in de zomer een voordeel, maar zorg voor een goede plaatsing vanwege het geluid.

Beide systemen zijn uitstekende opties om je gasverbruik voor tapwater drastisch te verlagen.

De keuze hangt af van je woning, budget en persoonlijke voorkeur voor geluid en dakgebruik. Combineer ze eventueel met zonnepanelen, zoals bij zonnig weer, om het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp te compenseren.