Warmtepomp voor huurder in portiekflat zonder buitenmuurmogelijkheid

Wat is het?

Een warmtepomp voor een portiekflat zonder buitenmuur is meestal een compacte lucht-lucht warmtepomp, ook wel een monoblock-airco met verwarmingsfunctie genoemd.

Dit systeem haalt warmte uit de buitenlucht en blaast die direct als warme lucht je woning in. Het is een elektrisch alternatief voor je gaskachel of elektrische kachels. Deze oplossing is speciaal ontwikkeld voor situaties waar een traditionele buitenunit met koelvloeistofleidingen door de gevel niet mogelijk is. Het apparaat bestaat uit een binnenunit en een buitenunit die via een kleine, flexibele buis door een bestaand ventilatiekanaal of een klein gat in de kozijnrand met elkaar verbonden zijn.

Je herkent het aan een strakke cassette of wandmodel aan je binnenmuur, vergelijkbaar met een airco. De buitenunit is compact en kan vaak op het balkon of aan de galerij geplaatst worden, mits er een stopcontact in de buurt is.

Hoe werkt het precies?

De installatie begint met een locatie-inspectie. Een installateur kijkt naar de mogelijkheden voor de buitenunit, de doorvoer naar buiten en de elektrische aansluiting.

Een cruciale stap is het vinden van een geschikt pad voor de dunne leidingen, vaak via een bestaand rooster of een minimale doorvoer van slechts 5-6 centimeter. De buitenunit onttrekt warmte aan de buitenlucht, zelfs als het buiten vriest. Een koudemiddel circuleert tussen de binnen- en buitenunit.

In de buitenunit verdampt dit koudemiddel en neemt het warmte op. De compressor verhoogt de druk en temperatuur, waarna het in de binnenunit condenseert en zijn warmte afgeeft aan de lucht die je woning in wordt geblazen.

Je bedient het systeem met een afstandsbediening of een app. Je kunt de gewenste temperatuur instellen, en het apparaat schakelt automatisch tussen koelen (in de zomer) en verwarmen. Het is een directe verwarming: er is geen radiator of vloerverwarming nodig, ideaal voor gasvrije wijken.

De wetenschap erachter

Het principe is het omgekeerde van een koelkast, voor een rijwoning in huur. Het gebruikt een koudemiddel met een zeer laag kookpunt.

Door de druk te verlagen in de buitenunit, verdampt het koudemiddel al bij lage buitentemperaturen en onttrekt daarbij warmte-energie uit de buitenlucht. De compressor is het hart van het systeem.

Hij verhoogt de druk van het gasvormige koudemiddel, waardoor de temperatuur flink stijgt (volgens de gaswetten van Boyle en Gay-Lussac). Deze hete damp stroomt naar de binnenunit. In de condensor (binnenunit) koelt het hete gas af en condenseert het tot vloeistof. Bij dit condensatieproces komt de eerder opgenomen warmte vrij, die via een warmtewisselaar wordt overgedragen aan de luchtstroom die je kamer in wordt geblazen. Het afgekoelde vloeibare koudemiddel stroomt terug naar de buitenunit, en de cyclus begint opnieuw.

Voordelen en nadelen

Voordelen:

• Geen grote breekwerken: De installatie vereist slechts een minimale doorvoer, wat ideaal is voor huurwoningen en flats met monumenten- of welstandseisen.
• Lagere energierekening: In vergelijking met direct elektrisch verwarmen (stralingspanelen, convectorkachels) bespaar je met een warmtepomp al snel 30-50% op je verwarmingskosten.
• 2-in-1 systeem: Je hebt zowel een efficiënte verwarming voor de winter als een airco voor de hete zomerdagen.
• Snel te installeren: Een ervaren installateur heeft het systeem vaak binnen één dag werkend.

Nadelen:

• Beperkt vermogen: Het is het meest geschikt als bij- of hoofdverwarming voor één grote ruimte of een open plattegrond. Het volledig verwarmen van een groot, slecht geïsoleerd appartement is een uitdaging.
• Geluid van buitenunit: De buitenunit produceert een constant, zacht zoemgeluid. Plaatsing op een balkon direct naast de slaapkamer kan hinderlijk zijn.
• Luchtverplaatsing: De warmte wordt geblazen, wat voor sommigen als een tochtgevoel kan ervaren. Het is geen stralingswarmte zoals van een radiator.
• Esthetiek en toestemming: Je hebt toestemming nodig van de verhuurder of VvE voor plaatsing aan de buitenzijde.

Voor wie relevant?

Deze oplossing is het meest relevant voor huurders of eigenaren van een appartement in een portiekflat, met name voor de terugverdientijd voor huurders, waar geen mogelijkheid is voor een traditionele buitenunit met dikke leidingen. Denk aan woningen met alleen een balkon aan de galerij of een klein raamkozijn.

Het is ideaal als je je gasverbruik wilt verminderen, maar geen toestemming krijgt voor grote aanpassingen aan de gevel.

Ook als je tijdelijk woont of niet wilt investeren in een volledig vloerverwarmingssysteem, is dit een flexibele optie. Je woning moet wel redelijk geïsoleerd zijn. Bij enkel glus of zeer slechte isolatie zal het rendement tegenvallen en moet het systeem harder werken.

Het is perfect voor moderne, goed geïsoleerde appartementen waar de warmtevraag beperkt is. Overleg altijd eerst met je verhuurder of VvE over de mogelijkheden en voorwaarden. Laat vervolgens een gediplomeerde installateur een warmteverliesberekening maken om te bepalen welk vermogen je nodig hebt en of jouw woning geschikt is.