Warmtepomp voor Woning met Enkel Glas: Eerst Isoleren?

Wat is het?

Een warmtepomp is een elektrisch apparaat dat warmte uit de buitenlucht, bodem of grondwater haalt om je woning te verwarmen en van warm tapwater te voorzien. Voor een huis met enkel glas is de lucht-water warmtepomp de meest logische en betaalbare optie.

Dit systeem onttrekt warmte aan de buitenlucht, zelfs als het vriest. Het is cruciaal om te weten dat een warmtepomp geen directe vervanging is voor een cv-ketel in een slecht geïsoleerde woning. Het apparaat werkt het beste met een lage afgiftetemperatuur.

Enkel glas isoleert zo slecht dat je radiatoren vaak heel heet moeten zijn om de kou buiten te houden.

Daarom is het antwoord op de vraag "Eerst isoleren?" volmondig ja. Zonder basisisolatie verbruikt de warmtepomp extreem veel stroom en levert die onvoldoende comfort. Je investeert dus eerst in isolatie, en plaatst daarna de warmtepomp.

Hoe werkt het precies?

Een lucht-water warmtepomp bestaat uit twee delen: een buitenunit en een binnenunit. De buitenunit bevat een ventilator en een verdamper. Hier wordt de koude buitenlucht langs een koudemiddel geleid, dat al bij lage temperaturen verdampt.

De compressor in de buitenunit comprimeert dit damp, waardoor de temperatuur flink stijgt.

Deze hete damp stroomt naar de binnenunit, de condensor. Hier geeft hij zijn warmte af aan het water in je verwarmingssysteem en eventueel een boilervat voor tapwater.

Het afgekoelde koudemiddel vloeit terug naar de verdamper, en de cyclus begint opnieuw. Voor een optimaal rendement moet dit systeem werken met lage temperaturen, ideaal voor vloerverwarming of speciale lage-temperatuurradiatoren.

• Buitenunit: Haalt warmte uit de buitenlucht.
• Binnenunit (hydrobox): Zet de warmte om voor het verwarmingssysteem.
• Boilervat: Optioneel, voor de opslag van warm tapwater.
• Verwarmingssysteem: Bij voorkeur vloerverwarming of LT-radiatoren.

De wetenschap erachter

Het principe van een warmtepomp is gebaseerd op de thermodynamica, specifiek de kringloop van een koudemiddel. Het lijkt op de werking van je koelkast, maar dan omgekeerd.

Een koelkast pompt warmte van binnen naar buiten; een warmtepomp pompt warmte van buiten naar binnen.

De sleutel is het koudemiddel, een vloeistof met een heel laag kookpunt. Zelfs bij vorst bevat buitenlucht nog bruikbare warmte-energie. Door de druk te verlagen in de verdamper, verdampt het koudemiddel en neemt het deze lage-temperatuurwarmte op.

De compressor doet het zware werk: hij verhoogt de druk van het gas, waardoor de temperatuur fors stijgt (volgens de gaswetten). Deze hoogwaardige warmte is vervolgens bruikbaar voor je woning. Het rendement (COP) geeft aan hoeveel warmte je terugkrijgt per verbruikte kWh elektriciteit.

Voordelen en nadelen

De voordelen zijn significant, mits je woning geschikt is. Je verbruikt veel minder fossiele brandstof, wat je CO2-uitstoot drastisch verlaagt.

Je energierekening kan fors dalen, zeker in combinatie met zonnepanelen, maar bereken eerst de capaciteit. Het systeem is ook veilig, er is geen risico op koolmonoxide. De nadelen wegen zwaar bij een woning met enkel glas.

De aanschafkosten zijn hoog, zeker als je ook moet isoleren. Zonder isolatie daalt het rendement (COP) dramatisch, waardoor je elektriciteitsrekening juist kan stijgen.

Het comfort kan tegenvallen, zeker in een slecht geïsoleerde woning, omdat de woning niet warm genoeg wordt.

• Voordelen: Lagere CO2-uitstoot, lagere energiekosten (goed geïsoleerd), geen gasaansluiting nodig, veilig.
• Nadelen: Hoge investering, vereist goede isolatie en lage-temperatuurafgifte, buitenunit geeft geluid, elektriciteitsafhankelijk.

Voor wie relevant?

Een warmtepomp is relevant voor woningeigenaren die hun huis willen verduurzamen en van het gas af willen. Het is echter alleen een verstandige keuze als je bereid bent te investeren in de volledige schil van je woning.

Begin met het vervangen van enkel glas door hoogrendementsglas (HR++ of triple).

Combineer dit met dak-, vloer- en spouwmuurisolatie. Pas wanneer je woning een redelijk tot goed isolatieniveau heeft, wordt een warmtepomp een rendabele en comfortabele optie, voor een jaren 70 woning. Laat altijd een specialist een warmteverliesberekening uitvoeren.

De warmtepomp is dan de logische volgende stap na isolatie. Voor wie een monument heeft of niet mag isoleren, is een hybride warmtepomp een tussenoplossing.

Deze werkt samen met je bestaande cv-ketel. Maar voor een volledig all-electric systeem in een oud huis is isolatie simpelweg de onmisbare eerste stap.