Welke warmtepomp voor een jaren-70 koopwoning zonder vloerverwarming

Wat is het?

Een warmtepomp is een apparaat dat warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater haalt.

Deze lage-temperatuurwarmte wordt opgewaardeerd naar een bruikbaar niveau voor je verwarming en tapwater. Voor een jaren-70 woning zonder vloerverwarming is vooral de lucht-waterwarmtepomp interessant.

Deze pomp onttrekt warmte aan de buitenlucht, zelfs als het vriest. Het systeem vervangt je cv-ketel en levert warm water voor je radiatoren en douche. Het is een elektrisch apparaat, maar veel efficiënter dan een elektrische kachel.

Hoe werkt het precies?

Een lucht-waterwarmtepomp bestaat uit twee delen: een buitenunit en een binnenunit. De buitenunit lijkt op een airco en neemt warmte uit de buitenlucht op via een koudemiddel.

Dit koudemiddel verdampt al bij lage temperaturen. De compressor in het systeem comprimeert het gasvormige koudemiddel, waardoor de temperatuur flink stijgt. In de binnenunit geeft deze warmte af aan het water in je verwarmingssysteem.

Het afgekoelde koudemiddel stroomt terug naar buiten en de cyclus begint opnieuw.

Specifiek voor jouw situatie

Omdat je geen vloerverwarming hebt, werk je met radiatoren. Die zijn ontworpen voor hoge temperaturen (70-80°C). Een standaard warmtepomp presteert het best bij lage aanvoertemperaturen (35-55°C).

Je hebt dus twee opties: je radiatoren vervangen voor grotere exemplaren, of kiezen voor een speciale hoge-temperatuur warmtepomp. Een hybride warmtepomp is ook een oplossing.

Een hybride warmtepomp werkt samen met je bestaande cv-ketel. De warmtepomp doet het basale werk, en de ketel springt bij als het echt koud wordt of er veel warm water nodig is.

Dit vereist minder aanpassingen.

De wetenschap erachter

Een warmtepomp werkt volgens het principe van een omgekeerde koelkast, en welke warmtepomp past bij een rijwoning hangt hiermee samen. Het gebruikt een koudemiddel met een zeer laag kookpunt.

Door drukverschillen te creëren, kun je warmte 'verplaatsen' van een koude naar een warme bron. De efficiëntie wordt uitgedrukt in de COP (Coefficient of Performance). Een COP van 4 betekent dat je voor elke kWh elektriciteit 4 kWh warmte krijgt.

Het temperatuurverschil is cruciaal

De resterende energie komt gratis uit de buitenlucht. Hoe hoger de buitentemperatuur en hoe lager de benodigde watertemperatuur, hoe hoger de COP.

In een jaren-70 huis is de isolatie vaak matig. Grote radiatoren en lage temperatuur verwarming (LTV) zijn daarom belangrijk. De warmtepomp moet harder werken om water op 70°C te brengen dan op 45°C.

Dat verlaagt de COP en verhoogt je stroomrekening. Daarom is na-isoleren van spouwmuur, dak en vloer een slimme eerste stap. Het verlaagt de warmtevraag, waardoor je met lagere temperaturen toe kunt en de warmtepomp efficiënter draait.

Voordelen en nadelen

Voordelen

• Lagere energierekening: Je bespaart direct op je gasverbruik, wat met de huidige gasprijzen flink kan oplopen.
• Waardevermeerdering van je huis: Een energiezuinig huis is aantrekkelijker voor kopers.
• Comfort: Het systeem kan ook koelen in de zomer (bij sommige modellen).
• Toekomstbestendig: Je stapt over van fossiel gas naar (groene) elektriciteit.

Nadelen

• Hoge aanschafprijs: De investering is aanzienlijk, ook al zijn er subsidies.
• Aanpassingen nodig: Je moet mogelijk radiatoren vervangen en de woning goed isoleren.
• Geluid buitenunit: De buitenunit maakt geluid, vergelijkbaar met een airco. Plaatsing nabij buren kan een punt zijn.
• Elektriciteitsverbruik: Je stroomverbruik stijgt. Zonnepanelen kunnen dit deels compenseren.

Voor wie relevant?

Een warmtepomp is vooral relevant als je van het gas af wilt en bereid bent te investeren. Voor een jaren-70 huis geldt: hoe beter de isolatie, hoe rendabeler de pomp.

Laat eerst een energieadviseur kijken naar de schil van je woning. De hybride variant voor slecht geïsoleerde woningen is een goede tussenstap. Je verlaagt je gasverbruik met 60-70% zonder grote verbouwingen.

Wanneer kun je beter wachten of iets anders kiezen?

Dit is ideaal als je cv-ketel nog goed is, of als je budget beperkt is.

Overweeg uitstel als je huis slecht geïsoleerd is en je niet kunt of wilt investeren in isolatie. De warmtepomp zal dan hard moeten werken, met een lage COP en hoge stroomkosten. Ook als je binnenkort gaat verhuizen, is de terugverdientijd mogelijk te lang.

In sommige gevallen is een zonneboiler voor tapwater, gecombineerd met een nieuwe hoogrendementsketel, een betere tijdelijke oplossing. Laat je altijd adviseren door een onafhankelijke installateur die meerdere systemen kent.